Naar alle columns

Verbeeldingskracht

Door Agnes Frijlink

Over zoiets groots de Nazcalijnen durfde ik tot nu toe niet te schrijven, want ik begrijp er zo weinig van. De Nazcalijnen vormen de tientallen figuren van dieren, honderden geometrische vormen en duizenden lijnen en lijnenspellen op een hoogvlakte in de bergen in Peru. Ze zijn gemaakt tussen 200 voor Christus en 900 na Christus door de Nazca- en Paraca-indianen. Dat ze gemaakt zijn is wel duidelijk, hoe ze gemaakt zijn is ook wel te achterhalen, maar waarom, dat blijft een raadsel. Een praktisch nut lijken de figuren niet gehad te hebben. Zoals zo vaak bij oude culturen, ligt een rituele functie meer voor de hand. Denk bijvoorbeeld aan rituelen voor vruchtbaarheid en regen.

Hummingbird. Nazca-line
Hummingbird, Nazca-line
Een praktisch nut lijken de figuren niet gehad te hebben

Het formaat van de figuren, variërend tussen de 25 tot 225 meter, is dusdanig groot dat de mensen uit die tijd zelf nooit de volle omvang hebben kunnen zien zoals wij ze nu kennen van de foto's en filmpjes die vanuit een vliegtuig zijn gemaakt. Hooguit hebben ze op omliggende berghellingen (die verder weg liggen) er een blik op kunnen werpen. De makers moeten niet alleen een grote kennis van geometrie hebben gehad, maar ook een immense verbeeldingskracht. We weten de tijdspanne waarin ze zijn gemaakt, maar niet hoe lang ze erover deden. Zijn ze binnen honderd jaar gemaakt? Tweehonderd jaar? Ieder jaar een nieuw werk opdat weergoden hen goedgezind zijn? De voren zijn niet diep, hooguit zo'n 30 centimeter. De lijnen zelf zijn zo tussen de 40 en 110 centimeter breed. Wellicht, als het rekenwerk een keer gedaan was, was het maken van een figuur geen jarenlang proces. Maar wat een toewijding en wat een geloof. Als je zoiets weet te bedenken en te maken, dan heb je goed gekeken. Neem de Hummingbird (kolibrie). Het is toch wonderlijk dat ze er pakweg 1500 tot 2000 jaar geleden in slaagden om een piepklein vogeltje van zo'n 5 centimeter, te vertalen in enorme geometrische lijnen van zo'n 400 tot 500 meter. Zo schoon, zo perfect.

Paracas mantel
Paracas mantel
Zo schoon, zo perfect

Soms zit het onbegrijpelijke in iets groots, soms in iets kleins. Daar kwam ik achter toen ik op een korte documentaire stuitte over de Nazcalijnen die ging over de oorsprong van de figuren die we daar zien. Onderzoekers gaan er van uit dat de makers van de Nazcalijnen verwant zijn met de Paraca-indianen. In de graven van de Paraca's zijn mantels gevonden waarin figuren van dieren en mensen verwerkt zijn die sterke overeenkomsten vertonen met de dier- en mensfiguren zoals we ze van de Nazcalijnen kennen. Deze mantels zijn minstens 2000 jaar oud. Het mooiste voorbeeld is de mantel waarvan ik hier een foto plaats. Hij is ongeveer 53 bij 104 centimeter. Kijk eens naar de details van dit weefwerk, de aandacht en het vakwerk. Het is niet te geloven, wat een verbeeldingskracht hadden die mensen toch. Ik word er stil van.

Paracasmantel detail
Paracasmantel detail