Riann van Nieuwkerk
In deze rubriek plaatst exto elke maand een interview met een van haar kunstenaars in de rubriek 'Uitgelicht'. Deze keer is het de beurt aan Riann van Nieuwkerk.
Hoe ben je in aanraking gekomen met jouw manier van werken?
Na jaren hoofdzakelijk te hebben geschilderd in allerlei series die steeds waren gebaseerd op ontwerpen, zeg tot 2012, kwam ik door wijlen mijn echtgenoot Schilder Hermanus op het spoor om al die losse elementen eens bij elkaar in één beeld te zetten. Juist omdat ik die wens had om vanuit mijzelf te creëren; spontaan en niet vooraf ontworpen. Op zijn advies ben ik toen heel klein begonnen met mono-prints waarop ik kleine ‘beeldverhaaltjes’ tekende/schilderde.
Het schrijven van lyriek deed ik al langer, vooral bij foto’s maar in die tijd schreef ik ook al veel versjes bij zijn werk.
Vanuit die kleine werkjes ben ik steeds verder uit gaan bouwen, ben ook bij mijn eigen werk gaan schrijven en heb uiteindelijk in 2017 het boetseren weer opgepakt. Zo kwam ik gaandeweg tot de letterlijke combinatie van die drie disciplines.
Wat is het verhaal bij je inzending?
De geselecteerde afbeeldingen presenteren een aantal rubrieken.
* ‘Venus, Zij die de liefde koestert’ met de hartenschaal en poëzie op kleiplaat vertegenwoordigt de rubriek ‘kostbaarheden’. In die serie ga ik uit van de overvloed waar de Godinnen voor kunnen staan. In dit geval de overvloed van liefde welke wij zelf bij ons dragen en kunnen geven.
De daarbij gemaakte hartenschaal (zie onderaan dit artikel) is op de schijf gedraaid en na het glazuren ingelegd met mozaïek. Deze dient als basis om de vele losse en handgevormde harten op te presenteren. Het is op deze wijze één object wat uit veel delen bestaat.
* ‘Theemuts’ staat voor de rubriek ‘hoog en droog’ waarin het meisje/de vrouw wordt verbeeld in haar kijk op de wereld en zichzelf. De beschouwer kan meekijken, terug kijken; maar ook bij zichzelf te rade gaan. Wie ben jij, hoe voel jij je, werd het meisje de vrouw die ze voor zich zag toen ze jong was. Dit kan natuurlijk ook voor mannen gelden maar in mijn werk spelen meisjes en vrouwen de hoofdrol. ‘Theemuts’ wordt gecompleteerd met het beeld ‘oppermuts’ en bijpassend gedicht.
* De luie stoel is een kleine installatie die ik maakte voor de lokaal rondreizende expositie ‘stoelendans’.
Het is een spontaan idee wat opkwam naar aanleiding van de oproep tot deelname en waarbij het Pipi Langkous effect direct zijn intrede deed: ‘ik heb het nog nooit gedaan dus ik denk dat ik het wel kan’.
Een regelmatig terugkerend uitgangspunt om bij keramiek ergens aan te beginnen.
Bij dit soort op zichzelf staande werken zoek ik middels vaste motieven, kleurgebruik en poëzie verbinding met mijn autonome werk. Zo blijft er toch een coherent geheel.
Werk ik aan het ene, komt er een idee voor het andere
Wie of wat inspireert jou in je werk?
Eigenlijk inspireer ik door de toepassing van zowel het schilderen als het werken met klei, gecombineerd met poëzie, terwijl ik werk in series, steeds mezelf. Werk ik aan het ene, komt er een idee voor het andere. In wezen is het toch weer een vorm van ontwerpen maar nu hoofdzakelijk vanuit de gedachte, want in series c.q. rubrieken werken is een blijvend gegeven.
Momenteel is dat voornamelijk de reeks Godinnen. Ik zoek hun namen in de Romeinse of Griekse mythologie en kijk of die mij gevoelsmatig aanspreken. Van daaruit ga ik na waar die naam voor staat en voel ik of er een creatief idee bij ontstaat c.q. hoe ik dat uit kan voeren. Aansluitend ga ik aan de slag waarbij ik soms met het beeld begin en soms met het schilderij. Het uitgangspunt is eigenlijk altijd taal en leidend is symboliek d.m.v. de motieven die door heel mijn werk heen spelen (al vanaf de kleine beeldverhaaltjes/illustraties) zoals vogels, vissen, bloemen, zee en lucht.
Omdat woorden voor mij van groot belang zijn, is de poëzie altijd het laatste stukje om het geheel af te ronden waarbij ik de gedichten tegenwoordig voor de presentatie uitvoer op een kleiplaat.
Welk werk heeft een speciale betekenis voor jou en waarom?
‘Vrije vlucht’ heeft voor mij een zeer speciale betekenis. Dit werk is ook niet te koop.
Het is verbonden met het afscheid wat ik van mijn man moest nemen.
Vanuit een volslagen gevoel van onvermogen en ‘niet weten wat te doen’ ben ik in eerste instantie alleen maar heel veel verf op het paneel gaan zetten. Kleur over kleur, smijten, schuren, vegen, wegwassen...
Uit die kleurexplosie kwam deze verbeelding tevoorschijn. Met potloodlijnen en transparante lagen verf heb ik haar steeds meer naar voren gehaald.
Ten voeten uit het afscheid wat voor mij lag. Hermanus heeft het kort voor zijn overlijden nog gezien en het werk kwam op de rouwkaart. Een kostbaar en verstild moment in de tijd. Ook hierbij schreef ik een gedicht, zij het pas vijf jaar later.
ga maar vlieg maar voel je vrij
banden losgemaakt
op vrije vlucht naar ’t hemelrijk
groei jij tot volmaakt
de liefde die wij deelden
liet ons ruimschoots bloeien
en leerde ons de tussenstop
om ’n ziel te laten groeien
Het creëren an sich is een manier van leven
Hoe zou je je techniek omschrijven?
Poëtisch realistisch, naïef realistisch. Officieel hang ik de stijl Poëtisch Realisme aan, waarbij ik een realistische weergave niet na streef. Ik maak graag alles uit mijn hoofd, vanuit de verbeelding.
In ieder geval probeer ik in zowel beeld als taal een zekere eenvoud vast te houden. Dat lukt niet altijd. Maar uitzonderingen bevestigen de regel.
Wat betekent kunst voor jou?
Daar denk ik eigenlijk niet zo heel erg over na. Ik zoek wel altijd het mooie en of het zich met mijn gevoel verbindt. In dat geval heeft het als vanzelf ook connectie met mijn overwegingen. Iets wat met de hand gemaakt is en wat mij pakt/raakt heeft mijn aandacht. Dat kan kunst, kunstig of ambachtelijk zijn.
Het creëren an sich is een manier van leven.
