Naar het artikeloverzicht

Verstilde schoonheid

Een artikel uit Kunstenaar Magazine

Ralf Heynen
Ralf Heynen

Kunstenaar Ralf Heynen legt mensen vast in hun eigen wereld. 'Ik ben op zoek naar de interactie tussen mens en landschap. Het zijn vaak eenlingen in mijn schilderijen. Als mensen in hun eigen wereld zijn, zijn ze vaak wat speelser. Ze kunnen zich dan meer ontspannen. Ik probeer ook niet al te esthetisch verantwoorde houdingen te zoeken, maar ontspannende houdingen.'

Je bent autodidact. Hoe heb je jezelf het schilderen aangeleerd?
'Ongeveer vijftien jaar geleden ben ik gestopt met mijn studie antropologie aan de universiteit van Nijmegen. Ik kon de hoeveelheid leesstof niet aan. Rond die tijd begon ik opnieuw te schilderen. Als kind schilderde ik veel, als puber ook, maar dat was meer een half uur kliederen en dan was het klaar. Ik heb een periode alleen maar pointillistisch geschilderd. Toen ik met olieverf ging werken, heb ik veel schilderijen van oude meesters gekopieerd. Om te oefenen.'

Het Hemelkastje — Ralf Heynen
Het Hemelkastje — Ralf Heynen

Wanneer begon je naar buiten te treden met jouw werk?
'Daar heb ik veel moeite mee gehad. In 2012 deed ik mee aan het televisieprogramma Sterren op het Doek. Ik heb André van Duin geschilderd. Toen we bij hem waren vroeg ik om naar buiten te gaan. André van Duin zat op een muurtje en hield een pylon vast. Eigenlijk is die pylon een foeilelijk ding op het schilderij, maar hij koos mijn werk wel. Daarna heb ik de stoute schoenen aangetrokken en galeries gemaild.'

Portret van een driejarig meisje — Ralf Heynen
Portret van een driejarig meisje — Ralf Heynen

Je hebt een aangeboren vorm van staar waardoor je gezichtsvermogens beperkt is. Wat voor invloed heeft dat op je werk?
'Dat zie je vrij goed terug in mijn werk, als je dichtbij gaat staan. Dan zie je dat het allemaal niet zo verfijnd geschilderd is. Er is een vrij duidelijke penseelstreek te zien. Dat komt dus door de staar. Het schilderen heeft veel oefening gekost. Mijn techniek is gebaseerd op kleurvlakken en overgangen, niet zozeer op lijnen. Ik vind het zelf mooier. Lineaire schilderijen kan ik ook erg waarderen, maar dat zie ik voor mijzelf niet zo zitten.'

Westkust — Ralf Heynen
Westkust — Ralf Heynen

Je creëert vooral ontspannen, "feel good" beelden. Vanwaar?
'Ik merk zelf dat het heel erg ontspannen is om een schilderij te construeren en hoop dat de toeschouwer hetzelfde ervaart. Je moet het water op een werk kunnen horen als het ware. Het is de bedoeling dat er meer zintuigen aan het werk worden gezet dan alleen je ogen en mensen zich in het schilderij kunnen verplaatsen. Gelatenheid is belangrijk is mijn werk. Ik zou niet snel iets dynamisch schilderen.'

Predictions — Ralf Heynen
Predictions — Ralf Heynen

Personen zijn prominent aanwezig in je schilderijen, maar hun gezicht is vaak niet te zien. Doe je dat bewust?
'Daar zit een vleugje commercie in moet ik toegeven. Als je een gezicht ziet, zie je al snel een concreet iemand. Mensen hebben ook meer moeite om een persoon aan de muur te hangen. Het gezicht laat ik daarom vaak afwenden. Op die manier laat je ruimte over voor interpretatie. Ik hoor veel mensen zeggen over kinderen in mijn schilderijen, dat ze er hun eigen kinderen of kleinkinderen in herkennen. Als je een concreet gezicht toevoegt, dan heb je dat niet. Als je minder van het gezicht laat zien, hebben mensen meer speelruimte om te fantaseren wie het is.'

Judith — Ralf Heynen
Judith — Ralf Heynen

De afgebeelde personen worden geregeld weergeven in een vervallen omgeving. Waarom?
'Als iets randjes en rafels heeft, is het voor mij al snel interessant. Je ziet het werk van de mens erin, maar je ziet ook dat de mens vertrokken is. Dat het is teruggegeven aan de natuur. Het wordt dan steeds grilliger. Reinheid is niet noodzakelijk een voorwaarde voor schoonheid.'

Kringen in het water — Ralf Heynen
Kringen in het water — Ralf Heynen

Begin vorig jaar ben je gestart met een heel ander soort serie, waarin personen met machinegeweren zijn afgebeeld. Wat is de betekenis hiervan?
'In Amerika heb je een hele discussie over wapengebruik en het tweede amendement van de grondwet. Ik snap best nog wel dat je toestaat dat mensen wapens hebben, maar waarom volautomatische machinegeweren? Ik bedacht me dat dit misschien wel interessant zou zijn om als beeldtaal te gebruiken. Een meisje in een landschap met een machinegeweer erbij. Wat voor wrijving geeft dat?'

Present — Ralf Heynen
Present — Ralf Heynen